Turizam u BeograduZnamenitosti BeogradaKalemegdan

Beogradska tvrđava

kalemengdanska tvrdjava

Beogradska tvrđava je gradska utvrda oko koje se razvio današnji Beograd. Podignuta je početkom prvog milenujuma kao palisada sa zemljanim bedemima, da bi se tokom vekova razvijala u rimski kastrum (II vek), vizantijski kastel (VI i XII vek), srednjevekovnu utvrđenu prestonicu srpske despotovine (XIII i XV vek) i na kraju austrijsko odnosno osmanlijsku artiljerijsku utvrdu (XVII i XVIII vek). Danas je svojevrstan muzej prošlosti Beograda i sa Kalemegdanskim poljem čini jedinstvenu kulturno-istorijsku celinu u okviru Kalemegdanskog parka.

Izgled tvrđave


Osnovu tvrđave čine dva dela: Gornji grad i Donji grad. Gornji Grad obuhvata plato nekadašnjeg rimskog kastruma, vizantijskog kastela odnosno Despotovog Grada i artiljerijska proširenja prema kopnu odnosno ka jugu i istoku. Donji Grad obuhvata Milutinovo Zapadno Podgrađe i Despotovo Podgrađe na obali, artiljerijsko proširenje ka istoku.

Strateški položaj tvrđave


Beogradska tvrđava, a samim tim i grad Beograd ima značajan strateški položaj u jugoistočnoj Evropi. Smeštena je na granici Panonske nizije i Balkanskog poluostrva i raskrsnica je putnih pravaca koji su od davniva povezivali Carigrad (Via Militaris) odnosno Solun (Via Egnatia) sa unutrašnjošću evropskog kontinenta. Pored kopnenih puteva, na ovom mestu se ukrštaju i plovni putevi Sava i Dunav koji predstavlja najznačajniju evropsku reku.

U lokalnom smislu, tvrđava se nalazi na kraju grebenskog platoa koji se na tom mestu strmo spušta ka ušću Save u Dunav, čime je sprečen pristup tvrđavi Dunavom sa severa i istoka i sa zapada Savom.

Godine gradnje i rušenja


  • 6. ili 11. - Prva utvrda od palisada i zemljanih bedema
  • II vek - Rimski kastrum
  • 441 - Huni osvaju i ruše utvrdu
  • 535 - Justinijan I podiže ranovizantijsku utvrdu
  • VIII vek - Obri ruše tvrđavu i ona biva napuštena
  • Sredina XII veka - Manojlo Komnin obnovlja utvrdu
  • 1316-1319 - Milutin proširuje utvrdu i spušta je ka Savi (Zapadno Podgrađe)
  • 1403.-1407. - Despot Stefan proširuje tvrđavu
  • 1427. - Dodatna ojačanja pod despotom Stefanom
  • prva polovina XV veka - Mađari ojačavaju utvrdu (kula Nebojša)
  • 1688-1696 - Kornar pretvara srednjevekovno u artiljerijsko utvrđenje
  • oko 1690. - Despotov Grad dignut u vazduh tokom Osmanlijskog napada
  • 1717-1736 - Doksat ojačava utvrdu
  • 1739 - Doksatova ojačanja bivaju porušena prema Beogradskom miru
  • 1869 - Veći deo tvrđave počinje da se pretvara u Kalemegdanski park
  • 1946 - Tvrđava je stavljena pod zaštitu države


Beogradska tvrđava danas


Beogradska tvrđava danas predstavlja tipično artiljerisjko utvrđenje kao i Petrovaradin, ali su u njoj vidljivi i ostaci prethodnih epoha, pre svega ako se uporedi materijal gradnje:

  • Beli delovi - vizantijski i srpski (srednjevekovni) sloj gradnje
  • Crveni delovi predstavljaju austrijski i turski (artiljerijski sloj) gradnje


Tvrđava je danas vlasništvo države Srbije i pod njenom je zaštitom, a direktnu upravu nad njom ima JP Beogradska tvrđava. Stalno je otvorena za posetioce, a u njenom sklopu se nalaze:



Kapije


  • Stambol kapija (spoljašnja)
  • Stambol kapija (unutrašnja)
  • Karađorđeva kapija
  • Sahat kapija
  • Leopoldova kapija
  • Zindan kapija
  • Despotova kapija ili Dizdareva kapija
  • Defterderova kapija
  • Kralj kapija ili Zapadna kapija
  • Vidin kapija
  • Mračna kapija
  • Kapija Karla VI pogrešno nazivana Kapija Eugena Savojskog
  • Kornarova kapija - zazidana kapija


Kule


  • Kula Nebojša
  • Kula Jakšića
  • Kula Mlinarica
  • Despotova kula
  • Sahat kula

Podeli ovo sa drugima na društvenim mrežama